تبلیغات
جویندگان معدن - مراحل اکتشاف
جویندگان معدن
صنعت پایدار توسعه پایدار افتخار پایدار

بازدید : مرتبه
تاریخ : شنبه 3 مهر 1389

پیش درآمدی بر اکتشاف

مقـــدمــه

اكتشاف برپایه اصول علمی مورد قبول همگان است ، ولی بعلت احتمال پذیر بودن در كشورهای مختلف ضوابط و دستورالعمل های متفاوتی جهت اجرای آن بكار رفته است . درعصر كنونی كه حجم داده ها و اطلاعات علمی روز به روز در حال افزایش است و روش هاس علمی هر روزه جای خود را به روش های نوین می دهند . علم اكتشاف نیز تابع متغیرهای گوناگون خواهد بود . بنابر این پایه و مثار قرار دادی ثابت یا به اصطلاح استاندارد كردن عملیات اكتشافی دشوار خواهد بود ، و هر روزه با پژوه9ش های نوین كه در علوم زمین محقق میگردد ، روش های جدیدتر با سرعت و كارائی بیشتر و درعین حال اقتصادی تر جانشین خط مشی قبلی میگردد. بدین لحاظ كمتر دیده شده است كه یك معیار قرار دادی جهانی با استاندارد درامر اكتشاف پابرجات بماند و بتوانند بعنوان پایه سنچش قرار گیرد . البته شكی نیست كه برای مجموعه عملیات اكتشافی و خدماتی كه صورت میگیرد در هر برهه از زمان میتوان تعاریفی از شرح خدمات اكتشافی ارائه نمود و مجموعه عملیات اكتشافی را بر مبنای آن شرح خدمات مورد سنجش و قضاوت قرار داد . همچنین هر نوع خدمات و عملیات اكتشافی مانند ژئو شیمی ، ژئو فیزیك ، دور سنجی و غیره دارای تعاریف و روش های مرسوم و قرار دادی میباشند كه درهنگام اجرای خدمات اكتشافی ، اعمال میگردندو نتایج مورد انتظار از این گونه عملیات میتواند مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرد. لیكن با توجه به تنوع كانسارها و انواع مواد معدنی و فرآیندهای پیچیده كه موجب تمركز آنها میگردد نمیتوان یك رویه واحد یا استاندارد برای اكتشاف این مواد اتخاذ نمود و چنانچه اشاره شد همواره روش های اكتشافی با توجه به پیشرفت روز افزون علوم درحال تغییر است . لذا چاره كار اقتضاء میكند كه درامر اكتشاف با عنایت به تنوع مواد معدنی و مجموعه روش ها و خدمات در اندیشه ارائه دستروالعمل های اكتشافی و تعیین شرح خدمات اكتشافی بمنظور سنجش عملیات اكتشافی باشیم .

از آنجا كه در كشور ما ایران ، اجرای طرحهای بزرگ اكتشافی و معدنی توسط كارشناسان كشورهای مختلف صورت گرفته ، روش های متفاوتی درامر اكتشاف مواد معدنی بكار برده شده و این روش ها در قطب های متفاوت معدنی كشور ( مس ، فولاد ، سرب و روی و ) بصورت ضوابط و دستورالعمل های جداگانه ای مرسوم شده است . لذا تدوین یك دستورالعمل فراگیر و یك الگوی واحد جهت كلیه فعالیتهای معدنی در كشور نیاز به صرف زمان و كار زیادی خواهد داشت .


 

شرح خدمات مراحل مختلف اكتشاف :

براساس تقسیم بندی جهانی كه توسط سازمان ملل انجام گرفته مراحل مختلف اكتشاف شامل 4 مرحله شناسائی Reconnaissance ، پی جوئی Prospecting ، اكتشاف عمومی General Exploration و اكتشاف تفضیلی Detailed Exploration است كه در اولین جلسه شورایعالی اكتشاف مطرح گردیده و مورد تصویب قرار گرفته است .

مرحله شناسائی ( Reconnaissance ):

مرحله شناسایی كه بصورت عملیات اكتشافی در زون های ساختاری متالوژنیكی در محدوده ورقه های 1:100000 صورت میگیرد شامل لایه های اطلاعاتی زیر است :

1- نقشه زمین شناسی 1:100000

2- نقشه ژئو شیمی 1:100000

3- اطلاعات ماهواره ای

4- اطلاعات ژئو فیزیك هوایی

5- اطلاعات زمین شناسی اقتصادی

در این نوع مطالعات كه توسط سازمان زمین شناسی و اكتشافات معدنی كشور ( با شرح خدمات مشخص و تدوین شده ) صورت میگیرد.

در نهایت لایه های اطلاعاتی فوق در سیستم G.I .S تلفیق و مناطق امید بخش معدنی جهت انجام عملیات اكتشافی مراحل بعدی پس از كنترل زمینی تعیین و نقشه ها و گزارش های آن دراختیار بخش خصوصی و بخش دولتی قرار میگیرد.

مرحله پی جوئی ( Prospecting ):

این مرحله شامل انجام عملیات اكتشافی در مناطق امید بخشی است كه درمرحله شناسایی مشخص شده اند . عملیات اكتشافی در این مرحله در مقیاس 1:20000 انجام خواهد گرفت كه شامل موارد زیر است ( هریك از موارد زیر براساس نوع ماده معدنی و گسترش آن قابل تغییر یا حذف میباشد ).

 

1- بررسی های زمین شناسی و اكتشافی :

1-1- تهیه نقشه زمین شناسی ، معدنی با مقیاس 1:20000 با استفاده از عكس های هوائی 1:20000 و نقشه توپوگرافی به مقیاس شده 1:20000

1-2- نمونه گیری جهت مطالعات پتروگرافی فسیل شناسی ، مقطع صیقلی X. R . D تجزیه شیمیائی كه تعداد مورد نیاز برحسب نوع ماده معدنی و گسترش آن .

1-3- حفر ترانشه و چاهك برروی زون های كانی سازی و انجام نمونه گیری سیستماتیك از آنها همراه با برداشت زمین شناسی .

1-4- حفر یك یا دو گمانه اكتشافی در مناطق پتانسیل دار براساس اطلاعات ژئو فیزیكی و ژئو شیمیائی در صورت لزوم.

 

2- بررسی های ژئو فیزیكی :

عملیات ژئو فیزیكی در صورت لزوم بر روی مناطق پتانسیل دار بصورت پروفیل های شناسایی صورت میگیرد.

 

3- بررسی های ژئو شیمیائی :

دراین مرحله بررسی های ژئو شیمیائی در مناطق امید بخش در مقیاس 1:20000 به صورت زیر انجام خواهد گرفت :

3-1- تهیه شبكه نمونه برداری در محدوده مورد نظر در مقیاس 1:20000 كه از هر كیلومتر مربع 2 تا 10 نمونه اخذ خواهد شد.

3-2- نمونه گیری از رسوبات آبراهه ای و آنالیز شیمیائی آن ها برای حداقل 10 عنصر پاراژنز به روش های مختلف ( روش آنالیز نمونه ها براساس نوع نمونه ، تیپ كانی سازی و حد تشخیص آزمایشگاه خواهد بود ).

3-3- نمونه گیری جهت مطالعات كانی سنگین كه معمولاً به تعداد 10/1 نمونه های ژئوشیمی بوده و پس از مشخص شدن آنومالی ها در محدوده های آنومالی برداشت خواهد شد.

3-4- نمونه گیری از سنگ بستر و پروفیل خاك در صورت لزوم ( رگه ها و آثار كانی سازی ، آلتراسیون ).

3-5- پردازش داده ها برای عناصر پاراژنز ، تهیه نقشه های آنومالی و ارزیابی آنومالی ها بمنظور اولویت بندی اكتشافی و ارائه گزارش .

 

4- تلفیق داده های زمین شناسی و اكتشافی ، ژئو شیمیائی ، ژئو فیزیكی و ارائه گزارش پایانی :

دراین مرحله گسترش منطقه معدنی ( Target ) تعیین و پتانسیل معدنی كانسار روشن میگردد.

مرحله اكتشاف عمومی :

دراین مرحله عملیات اكتشافی بر روی مناطق معدنی ( Targets ) كه در مرحله پی جوئی ادامه عملیات اكتشافی بر روی آن ها پیشنهاد شده بصورت زیر انجام خواهد گرفت . ( در این مرحله مقیاس عملیات اكتشافی 1:5000 و یا بزرگترین خواهد بود ) .

 

1- بررسی های زمین شناسی و معدنی :

1-1- تهیه نقشه زمین شناسی و معدنی 1:5000 با استفاده از عكس های هوایی 1:5000 و درصورت امكان و ضرورت كار نقشه توپوگرافی 1:5000 كه به طریقه فتوگرامتری تهیه شده است ( عكس های هوایی 1:5000 از 4 برابر نمودن عكس های هوایی 1:20000 تهیه خواهد شد ).

1-2- نمونه گیری جهت مطالعات پتروگرافی ، مقطع صیقلی X. R . D و تجزیه شیمیائی به تعداد مورد نیاز بر حسب نوع ماده معدنی .

1-3- حفر ترانشه و چاهك و گمانه انجام نمونه گیری سیستماتیك در امتداد آنها و برداشت زمین شناسی آنها .

1-4- تغییر و تفسیر نتایج و ارائه گزارش .

 

2- بررسی های ژئو فیزیكی :

انجام عملیات ژئو فیزیكی بر روی منطقه معدنی ( زون كانی سازی ) جهت تعیین گسترش عمقی آن ( تعیین شبكه فاصله پروفیل ها و روش عملیات براساس نوع ماده معدنی و گسترش زون كانی سازی خواهد بود ).

 

3- اكتشافات ژئو شیمیائی :

در این مرحله در منطقه معدنی ( Target ) بررسی های ژئوشیمیائی براساس نمونه گیری از سنگ ( لیتوژئوشیمیائی ) یا پروفیل خاك بصورت زیر انجام خواهد گرفت :

3-1- تعییم شبكه نمونه برداری بصورت پروفیل های موازی عمود بر گسترش طولی زون كانی سازی كه براساس نوع نمونه و روند كانی سازی مشخص میگردد و معمولاً بصورت 20 × 100 ، 40 × 100 و یا 50 × 50 خواهد بود . نمونه برداری از سنگ بصورت تكه ای ( Chip sampling ) و در هر ایستگاه بطور متوسط حدود 1 كیلوگرم نمونه حدود 10 تكه بطوریكه فاصله نقاط نمونه برداری را بپوشاند ، در حالیكه نمونه گیری از خاك پس از انجام مطالعات توجیهی از زون مناسب پروفیل خاك صورت خواهد گرفت .

3-2- آنالیز شیمیائی نمونه ها برای 8 تا 10 عنصر پاراژنز.

3-3- پردازش داده ها ، تهیه نقشه های آنومالی ژئو شیمیائی ، تعبیر و تفسیر نتایج و تلفیق داده های زمین شناسی و ژئو فیزیكی ، و تعیین نقاط حفاری .

3-4- جاده سازی و ایجاد سكوی حفاری برای حفر یك یا چند گمانه ازمایشی .

3-5- حفر گمانه های اكتشافی بصورت محدود و برداشت و نمونه گیری از آنها .

 

4-آزمایشات فرآوری :

برداشت یك نمونه نماینده از زون كانی سازی و انجام آزمایشات تكنولوژی اولیه ( در مقیاس آزمایشگاهی ) بر روی آن .

5-تلفیق داده ها و ارائه گزارش پایانی :

تلفیق كلیه داده ها ، تخمین شكل و عیار و ساختار ماده معدنی ، تعیین ذخیره تقریبی و سطح فرسایش كانسار و مشخص نمودن ادامه كار جهت اكتشافات مرحله بعدی .

مرحله اكتشافی تفضیلی :

این مرحله پس از اخذ نتیجه مطلوب از انجام مرحله اكتشافات عمومی و براساس برنامه پیشنهاد شده بر روی زون كانی سازی ( كانسار ) در مقیاس های 1:500 یا 1:1000 یا 1:2000 بر حسب نوع ماده معدنی و گسترش زون كانی سازی انجام خواهد گرفت و شامل موارد زیر است :

1-1- تهیه نقشه زمین شناسی ، توپوگرافی محدوده كانسار در مقیاس های 1:500 یا 1:1000 و 1:2000 متناسب با ابعاد و نوع ماده معدنی و ویژگی های زمین شناسی ، معدنی آن .

1-2- نمونه گیری جهت مطالعات پتروگرافی ، مقطع صیقلی X. R . D و تجزیه شیمیائی به تعداد مورد لزوم بر حسب نوع ماده معدنی و گسترش آن .

- حفر ترانشه و چاهك و برداشت زمین شناسی و نمونه گیری از آنها .

1-4- عملیات ژئو فیزیكی در امتداد پروفیل های عمود بر گسترش طولی زون كانی سازی به فواصل مورد لزوم .

1-5- تعیین شبكه حفاری و حفر گمانه های اكتشافی بر روی مناطق آنومالی ژئو فیزیكی همراه با برداشت مغزه ها و نمونه گیری از آنها .

1-6- ارزیابی های ژئو شیمیائی ( براساس نمونه های اخذ شده از ترانشه ها و گمانه های اكتشافی ) بمنظور تعیین روند زون كانی سازی و كشف ذخایر پنهان .

1-7- برداشت یك یا دو نمونه نماینده از كانسار و انجام آزمایشات تكنولوژی در مقیاس نیمه صنعتی بر روی آنها .

1-8- تعیین شكل كانسار و عیار میانگین و ذخیره قطعی كانسا

1-9- انجام مطالعات فنی ، اقتصادی بر روی كانسار.

تلفیق كلیه داده ها ، تعبیر و تفسیر نتایج و ارائه گزارش پایانی






طبقه بندی: اکتشاف، 
ارسال توسط علی غلامی
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin

دانلود فیلم

سایت ساز رایگان

بهراد آنلاین

کلیپ موبایل

دانلود فیلم

نرم افزار موبایل

قائم پرس